E-column - Management
Van leidinggeven naar leidingdelen
Leidinggeven behoort binnenkort tot het klassieke gedachtegoed over het organiseren en managen. De leiding van een organisatie is in de diensten, informatie- en kenniseconomie meer en meer een kwestie van overeenstemming zien te bereiken tussen organisatiedoelen en individuele doelen. De professional wil zelf de leiding over de invulling van zijn eigen werkzaamheden, zijn eigen rol en plek binnen de organisatie.
Einde van de efficiëntie
Uiteraard blijft het belangrijk dat de top het doel en de richting uitzet. Echter het tijdperk dat het denken door het management en stafafdelingen plaatsvindt en de uitvoering in de lijn is meer en meer verleden tijd en behoren tot het machinale beeld van organisaties. Binnen de grote hedendaagse bureaucratieën is het afstemmen, het verbeteren van de efficiëntie en rationaliseren van de menselijke arbeidskracht nog steeds tot het grootste goed verheven. Tot nu toe met succes. Echter met de intrede van de diensten-, informatie en kenniseconomie (DIK economie) is de klassieke organisatie echter aan het eind van haar levenscyclus gekomen.
De mens als kapitaal
Zolang menselijke arbeidskracht gezien kan worden als een vervangbare productiefactor, blijven oude managementstructuren succesvol. Echter we zien steeds meer dat niet de top of het beleid de meerwaarde van de organisatie bepaalt, maar de mensen, de professionals. Naarmate de invulling van het werk, de expertise, de motivatie en de inzet bepalend is voor het succes, zijn organisaties afhankelijk van hun eigen personeel, van hun professionals. Zij bepalen immers of een organisatie succesvol kan zijn.
Begeleiden van professionals
Binnen de hedendaagse DIK economie zien we dat de professionals op zoek zijn naar meer invloed op de invulling van hun eigen baan. Ze zoeken meer een coach in persoonlijke ontwikkeling dan een manager die zegt hoe het moet. Ze vragen van de organisatie eigenlijk om de kaders het speelveld. Verder dienen de randvoorwaarden geregeld te zijn om prettig te kunnen werken, om te kunnen ondernemen. Zij committeren zich nog aan de organisatiedoelen voor zover die overeenkomen of aanvullend zijn met hun eigen doelen. Professionals willen zelf verantwoordelijkheid en ruimte. Ze willen zelf de leiding over de invulling van hun baan en durven hierover ook de risico’s aan te gaan. Een eigen onderneming binnen de onderneming.
Andere manier van managen
Het managen van ondernemende professionals vraagt om een andere rol. De manager waakt nog voor de organisatiedoelen en kijkt hoe hij zolang mogelijk waardevolle professionals aan zich kan binden. Optreden als coach, organiseren van uitwisselingen met collega’s, verzorgen van de randvoorwaarden en ondersteunende diensten. Het gaat veel meer naar samenwerkingsrelaties toe op basis van gelijkwaardigheid. De professionals zelf zijn verantwoordelijk voor hoe ze het werk doen, wat ze omzetten of wat ze verdienen. De kunst van het managen wordt veel meer om een team zo te inspireren dat ieders professionaliteit ingezet kan worden binnen de doelen van de organisatie.
Het gaat dus niet om leiding-geven maar om leiding-delen. Wie zijn professionals serieus neemt, geeft de ruimte. Dat het beide partijen ten goede komt, ben ik van overtuigd.
Marlies Bosker
IDfix consult
